Spółki24.pl

Spółka jawna - podstawowe informacje

Drukuj

Tags: KRS | KSH | spolka jawna

Spółka jawna jest jedną z najczęściej wybieranych form prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce, główne ze względu na jej jasną regulację prawną oraz zasady jej  funkcjonowania. Dlatego też, postanowiliśmy przybliżyć naszym czytelnikom informacje niezbędne dla założenie tejże spółki. Niniejszy artykuł jest pierwszym z cyklu dotyczących spółki jawnej. Szczegółowe omówienie poszczególnych zagadnień dotyczących tej spółki nastąpi w kolejnych artykułach cyklu.


Informacje podstawowe

 

Obok spółki partnerskiej, komandytowej oraz komandytowo – akcyjnej, spółka jawna zalicza się do spółek osobowych, które w przeciwieństwie do spółek kapitałowych, opierają się nie na kapitale, a na czynniku osobowym. Co istotne, pozostałe spółki osobowe, stanowią modyfikację typu podstawowego spółek osobowych jakim jest spółka jawna (przy czym spółka komandytowo – akcyjna stanowi swego rodzaju połączenie spółki osobowej ze spółką akcyjną).
Spółka jawna, mimo że opiera się w znacznym stopniu na osobach jej wspólników, stanowi odrębny od nich podmiot prawa. Może ona podejmować czynności prawne we własnym imieniu jak i być ich podmiotem, co jest konsekwencją wyposażenia spółki w zdolność prawną oraz zdolność do czynności prawnych. Spółka może być pozywana jak również pozywać we własnym imieniu, posiada bowiem zdolność sądową. Należy jednak zaznaczyć, że nie jest ona osobą prawną. Dlatego też jej wspólnicy odpowiadają razem ze spółką za jej zobowiązania całym swoim majątkiem. Szczegółowe zasady odpowiedzialności wspólników spółki jawnej za jej zobowiązania zostaną omówione w kolejnym artykule cyklu.
Najważniejsze regulacje prawne dotyczące spółki jawnej znajdujemy w Kodeksie Spółek Handlowych. Istotnymi regulacjami prawnymi odnoszącymi się do tej spółki są również ustawa o Krajowy Rejestrze Sądowym (w zakresie czynności związanych z założeniem spółki oraz zgłaszania koniecznych zmian i zdarzeń w rejestrze przedsiębiorców KRS) czy ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, dotycząca opłat sądowych związanych z założeniem i funkcjonowaniem spółki.


Kto może być wspólnikiem
Wspólnikiem spółki jawnej może zostać zarówno osoba fizyczna, osoba prawna oraz inna spółka handlowa. Jeżeli chodzi o osobę fizyczną to zasadniczo powinna to być osoba posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych (uzyskiwaną co do zasady wraz z pełnoletniością), przy czym możliwe jest również, aby wspólnikiem spółki jawnej była osoba o ograniczonej zdolności prawnej, w takiej sytuacji działania podejmowane przez takiego wspólnika powinny zostać potwierdzone przez jego przedstawiciela ustawowego, którym w zależności od sytuacji będzie np. rodzic czy kurator. Zaznaczenia wymaga to, że wspólnikiem spółki jawnej nie może być spółka cywilna.

Jak powstaje spółka jawna
Spółka jawna może powstać na skutek trzech różnych zdarzeń tj.:
a)Zawarcia umowy spółki jawnej, a następnie jej zarejestrowania,
b)Przekształcenia spółki cywilnej w spółkę jawną,
c)Przekształcenie innej spółki handlowej w spółkę jawną.

reklama


W niniejszym artykule, odniesiono się do powstania spółki jawnej w drodze zawarcia jej umowy, a następnie jej rejestracji w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. W tym miejscu zaznaczenia wymaga, że zgodnie z wolą ustawodawcy spółka jawna powstaje dopiero w momencie jej zarejestrowania w KRS, bowiem wpis do rejestru ma charakter konstytutywny. Oznacza to, że dopiero od tego momentu spółka zaczyna funkcjonować w sensie prawnym.

Zobacz: wzór umowy spółki jawnej


Umowa spółki jawnej

Kreację spółki jawnej należy rozpocząć, oczywiście po wcześniejszych uzgodnieniach biznesowych, od zawarcia jej umowy (wzór umowy spółki jawnej znajdziecie państwo tutaj). Jeżeli chodzi o formę umowy spółki to ustawodawca wymaga formy pisemnej, co jest zdecydowaną zaletą w porównaniu do pozostałych spółek osobowych i kapitałowych, gdzie wymagana jest forma aktu notarialnego (co powoduje wzrost kosztów związanych z założeniem spółki). W art. 25 Kodeksu Spółek handlowych, ustawodawca wskazał elementy, które musi zawierać umowa spółki jawnej. Są to:
a)Firma i siedziba spółki,
b)Określenie wkładów wnoszonych przez wspólników i określenie ich wartości,
c)Przedmiot działalności spółki,
d)Czas trwania spółki, jeśli jest oznaczony.


Powyższe elementy stanowią tzw. essentialia negotii umowy spółki jawnej, co oznacza, że obligatoryjnie powinny znaleźć się w jej treści. Jeżeli spółka ma zostać zawarta na czas nieokreślony to wystarczające jest zawarcie w treści jej umowy jedynie elementów wskazanych wyżej w literach od a) do c). Jak widać spełnienie powyższych kryteriów dla prawidłowego zawarcia umowy spółki nie jest rzeczą trudną. Poprzestanie jednak na w/w elementach będące podejściem minimalistycznym może być w praktyce niewystarczające. W takiej sytuacji obowiązywać będą w całości regulacje Kodeksu Spółek Handlowych, które mogą być nieodpowiednie dla biznesowych założeń wspólników (chcących przykładowo zróżnicować podział zysku). Należy bowiem przyjąć, że zasadniczo w umowie spółki jawnej można odmiennie regulować wszelkie kwestie, które nie zostały przez ustawodawcę uregulowane jako przepisy bezwzględnie obowiązujące. Co oczywiste, w umowie powinny zostać również wskazane osoby wspólników. Poniżej omówiono essentialia negotii umowy spółki jawnej.

Firma spółki jawnej
Dla uproszczenia należy wyjaśnić, że firma spółki nie oznacza przyjętego w języku powszednim znaczenia – przedsiębiorstwa spółki, a jest jej nazwą pod jaką będzie występować w obrocie. Zgodnie z wolą ustawodawcy, firma (nazwa) spółki jawnej musi zawierać nazwiska, firmy (nazwy) wszystkich wspólników, jednego wspólnika bądź też niektórych wspólników oraz dodatkowe oznaczenie spółka jawna, które może zostać zastąpione w obrocie skrótem „sp.j.”. Powyższa regulacja jest regulacją bezwzględnie obowiązującą, co oznacza, że minimalistycznie nazwa spółki jawnej musi zawierać nazwisko (nazwę) przynajmniej jednego wspólnika oraz dodatek „spółka jawna”. W przypadku, gdy wspólnikiem spółki jawnej jest inna spółka, w firmie spółki jawnej ujawniona powinna zostać cała nazwa tej spółki tzn. np. spółki24 Sp. z o.o. Sp. j. Oczywiście firma spółki może zawierać dodatkowe oznaczenia (z zastrzeżeniem ograniczeń wynikających z tzw. „prawa firmowego”).


Siedziba spółki
Zaznaczyć należy, że wbrew powszechnemu mniemaniu siedzibą spółki nie jest jej dokładny adres, a jedynie miejscowość, którą wspólnicy obrali na jej siedzibę. Będzie to np. w przypadku spółki mającej siedzibę w Warszawie, określenie jedynie „Warszawa”, bez wskazania ulicy czy też kodu pocztowego.


Wkłady i określenie ich wartości
Dopuszczalne jest wnoszenie zarówno wkładów pieniężnych jak i niepieniężnych. W odniesieniu do tych drugich mogą to być nie tylko aporty w postaci nieruchomości czy pojazdu, ale również praca jak i prawa zbywalne. Powyższe odróżnia spółkę jawną od spółek kapitałowych. W umowie spółki należy dokładnie określić wnoszone do niej wkłady, przy czym nie jest koniecznym określenie wkładu poszczególnych wspólników, wtedy domniemywa się, że wkłady są wkładami równymi. W praktyce jednak, najczęściej wskazuje się to, co poszczególny wspólnik zobowiązał się wnieść do spółki.


Jeżeli chodzi o określenie wartości wnoszonych wkładów, to jest ono dokonywane zgodnie z wiedzą wspólników, którzy ustalają konkretną wartość danego wkładu. Nic jednak nie stoi na przeszkodzie, aby wycena wkładów została dokonana np. na podstawie opinii przygotowanej przez biegłych. W przypadku wkładu w postaci pracy, określenie jej wartości również jest konieczne. Przykładowo, ustalenie wartości wkładu w postaci pracy, może zostać oparte na wartości godziny tej pracy, przemnożonej przez ilość godzin przez jaką ma być wykonywana.

Przedmiot działalności
Przedmiot działalności spółki powinien być zgodny z celem, w jakim została przez wspólników zawarta umowa spółki. Powinien on zostać określony zgodnie z Polską Klasyfikacja Działalności Gospodarczej.

Czas trwania spółki.
Wspólnicy mogą w umowie spółki określić ramy czasowe jej trwania. Może to nastąpić poprzez wskazanie konkretnego dnia np. do 20 grudnia 2015 roku, czy też okresu np. na dziesięć lat, czy też zadania, które ma zostać zrealizowane np. wyprodukowanie 20.000 zegarków. Nadejście terminu, na jaki została zawiązana spółka, powodować będzie rozwiązanie spółki i rozpoczęcie procesu jej likwidacji. Oczywiście, jeżeli wspólnicy zdecydują, po nadejściu terminu na jaki została zawiązana spółka, że chcą kontynuować współpracę, mogą powziąć uchwałę o przedłużeniu jej obowiązywania na czas określony. Jeżeli spółka została zawarta na czas nieokreślony, nie jest konieczne umieszczanie tego zapisu w treści umowy spółki, w praktyce jednak zazwyczaj zapis taki znajduje się w umowie. Jeżeli w umowie spółki wskazano, że została ona zawarta na czas życia wspólnika, to uważa się ją za zawartą na czas nieokreślony.


Zgłoszenie spółki do rejestru

Zgłosić spółkę do rejestru może każdy ze wspólników. Właściwym rejestrem jest rejestr przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, prowadzony przez Sąd Rejonowy, właściwym miejscowo ze względu na siedzibę spółki. Zgłoszenie musi zostać dokonane na urzędowym formularzu, w przeciwnym razie zostanie zwrócone wnioskodawcy. Właściwym formularzem dla rejestracji spółki jawnej w rejestrze jest wniosek KRS W-1, do którego należy załączyć odpowiednie załączniki. Załącznikami obligatoryjnymi są KRS-WB, KRS-WK, oraz KRS-WM.
Zgłoszenie do rejestru powinno zawierać, zgodnie z art. 26 Kodeksu Spółek Handlowych  
a)firmę, siedzibę i adres spółki,
b)przedmiot działalności spółki,
c)nazwiska i imiona albo firmy (nazwy) wspólników oraz adresy wspólników albo ich adresy do doręczeń,
d)nazwiska i imiona osób, które są uprawnione do reprezentowania spółki, i sposób reprezentacji – co do zasady uprawnionym do reprezentacji spółki jest każdy ze wspólników (szersze omówienie tego zagadnienia w kolejnym artykule cyklu).
Poza w/w załącznikami w formie urzędowych formularzy, które można pobrać ze strony internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości www.ms.gov.pl, konieczne jest również złożenie wraz z wnioskiem o rejestrację spółki:
a)2 egzemplarze umowy spółki, jeden z nich pozostaje bowiem w sądzie rejestrowym, a drugi po zarejestrowaniu spółki jest przesyłany do właściwego Urzędu Skarbowego wraz z załączonym (zgodnie z zasadą jednego okienka) zgłoszeniem identyfikacyjnym. Umowa spółki powinna zostać sporządzona w formie pisemnej,
b)Listę wspólników, na której wskazano nazwiska oraz imiona bądź nazwy wspólników oraz ich adresy,
c)Poświadczone urzędowo wzory podpisów osób uprawnionych do reprezentacji spółki – będą to wspólnicy, którzy nie zostali pozbawienie reprezentacji spółki czy też prokurenci
d)Dowód uiszczenia należnych opłat tj. opłata sądowa za rejestrację w wysokości 500 PLN oraz za ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym w wysokości 500 PLN,
e)Zgłoszenie identyfikacyjne NIP-2,
f)RG-1,
g)zgłoszenie płatnika składek w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych – jeżeli już od powstania spółki będzie ona płatnikiem składek.

Zobacz: Pakiet wzorów przykładowo uzupełnionych formularzy KRS do zarejestrowania spółki jawnej (nowość 2012).


Reprezentacja spółki

Zasadą jest, że uprawnionymi do reprezentacji spółki są wszyscy wspólnicy. Oczywiście w spółce może zostać ustanowiony prokurent lub pełnomocnik.
Wady i zalety spółki jawnej
Zalety spółki jawnej
a)jasne zasady funkcjonowania,
b)niskie koszty założenie w porównaniu do spółki z o.o.,
c)możliwość wyboru formy prowadzonej księgowości (jeżeli przychód netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniósł 800.000 EUR lub więcej),
d)brak minimalnego majątku jaki musi posiadać spółka,
e)elastyczne kształtowanie postanowień umowy.

Wady spółki jawnej
a)osobista odpowiedzialność wspólników całym ich majątkiem za zobowiązania spółki bez ograniczeń,
b)niemożność prowadzenia niektórych rodzajów działalności gospodarczej.

Zobacz też:

Utwory zawarte w serwisie Spółki24.pl jak i ich części lub fragmenty nie mogą być powielane i rozpowszechniane w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób, w tym w szczególności kopiowane, fotokopiowane, zamieszczane w sieci Internet itp., lub w jakikolwiek inny sposób wykorzystywane na jakichkolwiek polach eksploatacji - bez pisemnej pod rygorem nieważności zgody administratora serwisu Spółki24.pl.W przypadku wykorzystywania w jakikolwiek sposób jakichkolwiek utworów lub ich fragmentów bez stosownej zgody administratora serwisu, administrator zastrzega sobie prawo do dochodzenia wszelkich roszczeń przewidzianych przez obowiązujące przepisy prawa.

 



Twój koszyk jest pusty.

Twoje zamówienia

Płatności obsługuje

Nowości

Wzór wypełnionego formularza KRS-ZL - zmiana prrokurentów I
Wzór wypełnionego formularza KRS-ZL - zmiana prrokurentów I
6,15 PLN
Wzór wypełnionego formularza KRS-ZL - zmiana prrokurenta I
Wzór wypełnionego formularza KRS-ZL - zmiana prrokurenta I
6,15 PLN
----- Account: pp.spolki24.pl -----